Kedim Yemek Yemiyor: Bir Kedinin Aç Kalması Ne Zaman Tehlikeli?

Kedilerde iştahsızlık benim ciddiye aldığım belirtilerden biridir. Çünkü köpeklerde bazen “bir öğün naz yaptı” diyebileceğimiz bir durum, kedide uzadığında metabolik olarak daha hızlı problem oluşturabilir.

Bir kedinin mamasını koklayıp geri dönmesi, daha önce severek yediği mamayı reddetmesi veya mama kabına gidip yalnızca birkaç lokma yiyerek uzaklaşması bize önemli bir soru sordurur: Bu kedi neden yemek yemiyor?

Buradaki amacımız yalnızca kediyi bir şekilde yedirmek veya iştah açıcı verip problemi geçici olarak çözmek değildir. Öncelikle iştahsızlığın altında yatan nedeni anlamamız gerekir.

Bazı kediler gerçekten iştahını kaybeder. Bazılarında ise iştah vardır ancak ağız veya diş ağrısı, burun tıkanıklığı, bulantı ya da yutma güçlüğü nedeniyle yemek yiyemez. Bu ayrım muayene sırasında bizim için oldukça değerlidir.

Kediler Neden Yemek Yemeyi Bırakır?

Kedilerde iştahsızlık tek başına bir hastalık değildir. Vücudun farklı bölgelerini ilgilendiren birçok sağlık problemi iştah azalmasıyla başlayabilir.

Ağız ve diş hastalıkları, diş eti problemleri, ateş, üst solunum yolu enfeksiyonları, mide ve bağırsak hastalıkları, pankreatit, böbrek hastalığı, karaciğer hastalıkları, yabancı cisimler, ağrı, bazı metabolik hastalıklar ve stres iştahsızlığa neden olabilir.

Bu nedenle “kedim yemek yemiyor” şikâyetinde küçük ayrıntılar önemlidir.

Örneğin burnu tıkalı bir kedi, mamanın kokusunu yeterince alamadığı için yemeye karşı ilgisini kaybedebilir. Ağız veya diş ağrısı olan bir kedi mama kabına hevesle yaklaşabilir ancak çiğnemeye başladığında geri çekilebilir. Bulantısı olan bir kedi ise mamayı koklayabilir, dudaklarını yalayabilir veya salya gösterebilir fakat yemeyi reddedebilir.

Dışarıdan bakıldığında bunların hepsi “iştahsızlık” gibi görünür. Oysa nedenleri ve tedavileri birbirinden farklıdır.

Kedim Mama Kabına Gidiyor Ama Yemiyor, Neden?

Bu davranış özellikle ağız ve diş ağrısı, bulantı veya burun tıkanıklığı bulunan kedilerde görülebilir.

Kedi mama kabına gidiyor, mamayı kokluyor ancak yemiyorsa bunu her zaman “mamayı beğenmedi” şeklinde yorumlamamak gerekir.

Diş taşı, diş eti hastalıkları, ağız içindeki ağrılı lezyonlar veya diş rezorpsiyonu gibi problemler çiğnemeyi ağrılı hale getirebilir. Benzer şekilde ciddi bulantısı olan bir kedi yemekle ilgileniyor gibi görünse de yiyemeyebilir.

Özellikle daha önce severek tükettiği yaş mamayı veya ödül mamasını da reddetmeye başladıysa gerçek bir sağlık problemi olasılığını daha fazla dikkate alırız.

Kedi Ne Kadar Aç Kalabilir?

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir saat veya gün cevabı yoktur.

Kedinin yaşı, kilosu, vücut kondisyonu, mevcut hastalıkları, su tüketimi ve genel durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Ancak kedilerde uzun süren açlığı hafife almamak gerekir. Özellikle fazla kilolu kedilerde devam eden iştahsızlık hepatik lipidozis, yani karaciğerde aşırı yağ birikimi açısından önemli bir risk oluşturabilir.

Bu nedenle kedinin belirgin şekilde yemek yememesi bir güne yaklaşıyorsa durumu ciddiye alırım. Kusma, halsizlik, ağrı, sarılık, ishal veya genel durumda bozulma gibi başka belirtiler de varsa yalnızca süreye bakıp beklemek doğru olmaz.

Yavru, yaşlı veya kronik hastalığı bulunan kedilerde ise daha erken değerlendirme gerekebilir.

Kedi 24 Saat Yemek Yemezse Ne Olur?

Her kedi 24 saat yemek yemediğinde mutlaka ciddi bir hastalık gelişecek diye bir kural yoktur. Ancak 24 saate yaklaşan belirgin iştahsızlık, özellikle normalde iyi yemek yiyen bir kedide araştırılması gereken bir durumdur.

Burada dikkat edilmesi gereken yalnızca kedinin mama kabına hiç dokunmaması değildir. Gün boyunca normal miktarının çok küçük bir bölümünü yemesi de yetersiz besin alımı anlamına gelebilir.

“Kedi biraz mama yedi, o halde sorun yok” demeden önce ne kadar yediğini değerlendirmek gerekir.

Kilolu Kedilerde Açlık Neden Daha Önemlidir?

Özellikle fazla kilolu kedilerde ani ve uzayan iştahsızlığı daha dikkatli değerlendiriyoruz.

Kedi yeterli enerji alamadığında vücuttaki yağ depoları enerji sağlamak amacıyla kullanılmaya başlanır. Fazla miktarda yağın karaciğere taşınması bazı kedilerde karaciğer hücrelerinde yağ birikmesine ve hepatik lipidozis gelişmesine yol açabilir.

Bu durum ciddi olabilir ve tedavisinde yalnızca iştah açıcı kullanmak yeterli olmayabilir. Altta yatan iştahsızlık nedeni araştırılmalı ve gerektiğinde kontrollü beslenme desteği planlanmalıdır.

Bu yüzden özellikle kilolu bir kedinin birkaç gündür doğru düzgün yememesini “nasıl olsa acıkınca yer” diye beklemek doğru değildir.

Kedim Su İçiyor Ama Yemek Yemiyor, Bu Normal mi?

Su içmesi elbette olumlu bir bulgudur ancak kedinin yemek yememesini normal hale getirmez.

Bazı böbrek hastalıklarında veya metabolik problemlerde kedinin su tüketimi devam edebilir, hatta artabilirken iştahı azalabilir.

Dolayısıyla “suyunu içiyor, demek ki ciddi bir şeyi yok” şeklinde düşünmemek gerekir. Devam eden iştahsızlığın nedeni yine araştırılmalıdır.

Kedim Yemek Yemiyor ve Kusuyor

İştahsızlığa kusma eşlik etmesi bizim için değerlendirmeyi değiştirir.

Mide-bağırsak problemleri, pankreatit, yabancı cisim, bazı toksik maddeler, böbrek hastalıkları ve farklı sistemik rahatsızlıklar hem kusma hem de yemek yememe ile ortaya çıkabilir.

Özellikle kedi su içtiğinde bile kusuyorsa, aynı gün içerisinde tekrar tekrar kusuyorsa veya giderek halsizleşiyorsa muayeneyi geciktirmemek gerekir.

Stres Kedinin İştahını Kesebilir mi?

Evet. Kediler çevresel değişikliklere oldukça duyarlı olabilir.

Eve yeni bir hayvan gelmesi, taşınma, evde tadilat, pansiyonda kalma, mama veya mama kabının değiştirilmesi hatta bazı kedilerde ev içerisindeki sosyal düzenin değişmesi bile iştahı etkileyebilir.

Ancak burada önemli bir nokta var: Bir kedinin iştahsızlığını doğrudan “stresten” diye kabul etmeden önce sağlık problemlerini gözden geçirmek gerekir.

Stres mümkündür ama iştahsızlığın tek olası nedeni değildir.

Kedim Yemek Yemiyorsa Evde Ne Yapmalıyım?

Öncelikle kedinizin ne kadar süredir ve ne miktarda yemediğini takip edin.

Su içip içmediğine, kusma veya ishal olup olmadığına, idrar ve dışkılama düzenine, normalden fazla saklanıp saklanmadığına, ağzından salya gelip gelmediğine ve nefes alışında değişiklik bulunup bulunmadığına dikkat edin.

Özellikle şu durumlarda veteriner değerlendirmesini geciktirmeyin:

Yememe veya belirgin iştah azalması yaklaşık 24 saate yaklaşıyorsa
Kedi aynı zamanda kusuyorsa
Su tüketimi de azalmışsa veya suyu tutamıyorsa
Belirgin halsizlik veya saklanma davranışı başladıysa
Ağızdan salya geliyor veya yemek yerken ağrı gösteriyorsa
Karın bölgesine dokunulduğunda rahatsız oluyorsa
Sarılık fark ediliyorsa
Hızlı kilo kaybı varsa
Yabancı cisim yutmuş olabileceğini düşünüyorsanız
Kedi yavru, yaşlı, fazla kilolu veya kronik hastalığa sahipse

Genel durum hızla kötüleşiyorsa 24 saat gibi bir süreyi doldurmasını beklemek doğru değildir.

Kediyi Zorla Beslemek Doğru mu?

Her iştahsız kediyi evde zorla beslemek doğru değildir.

Şiddetli bulantısı, yutma problemi veya yabancı cisim şüphesi bulunan bir kedide zorla besleme hem stresi artırabilir hem de istenmeyen sorunlara yol açabilir.

Ayrıca kedinin mamayla olumsuz bir ilişki geliştirmesine neden olabilir.

Beslenme desteğine ihtiyacı olan kedilerde kullanılacak yöntem kedinin hastalığına ve genel durumuna göre veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.

Westvet'te Yemek Yemeyen Bir Kediye Nasıl Yaklaşıyoruz?

Westvet'te iştahsızlık şikâyetiyle gelen bir kedide ilk adım ayrıntılı hikâye ve fizik muayenedir.

Ağız boşluğu ve dişler değerlendirilir; ateş, sıvı kaybı, karın ağrısı ve genel durum kontrol edilir. Kedinin son dönemdeki kilo değişimi, ne kadar süredir yemek yemediği, kullandığı ilaçlar, kusma veya ishal bulunup bulunmadığı ve idrar alışkanlıkları da değerlendirmeye dahil edilir.

Her iştahsız kediye aynı tetkikleri yapmak doğru değildir.

Muayene bulgularına göre kan tahlilleri, idrar değerlendirmesi, ultrasonografi veya röntgen gibi tanısal yöntemlerden yararlanabiliriz. Yabancı cisim şüphesinde görüntüleme daha ön plana çıkarken; böbrek, karaciğer veya metabolik hastalık şüphesinde kan ve idrar testleri daha fazla önem kazanabilir.

Aynı zamanda kedinin sıvı durumu, ağrısı, bulantısı ve yeterli beslenip beslenmediği de değerlendirilir.

Bizim için iştahsızlığın tedavisi yalnızca kediyi yedirmek değildir. Asıl hedef, kedinin neden yemek yemediğini bulmak ve tekrar kendi isteğiyle, yeterli miktarda beslenebileceği zemini oluşturmaktır.

Hasta Sahibine Kısa Not

Belirtinin ne zaman başladığını ve kedinizin normalde yediği miktara göre ne kadar az yediğini not edin. Mümkünse kusma, dışkı, idrar veya anormal hareketlerin fotoğraf veya video kaydını alın. Son günlerde mama değişikliği, yeni bir ilaç, bitki veya yabancı cisimle temas ihtimali varsa veteriner hekime mutlaka söyleyin.

Evde rastgele insan ilacı, iştah açıcı veya daha önce başka bir hayvana verilmiş veteriner ilacı kullanmayın. Genel durum hızla kötüleşiyorsa içerikte belirtilen süreleri beklemeyin; daha erken değerlendirme gerekebilir.

Kedilerde İştahsızlık Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kedi 24 saat yemek yemezse ne olur?

Risk kedinin yaşı, kilosu ve genel sağlık durumuna göre değişir. Ancak yaklaşık 24 saate ulaşan belirgin iştahsızlığı, özellikle kilolu, yavru, yaşlı veya hasta kedilerde ciddiye almak gerekir.

Kedim su içiyor ama yemek yemiyor, normal mi?

Hayır. Su içmesi olumlu olsa da devam eden iştahsızlık normal kabul edilmemelidir. Özellikle bir güne yaklaşan veya başka belirtilerin eşlik ettiği iştahsızlığın nedeni araştırılmalıdır.

Kedim sevdiği yaş mamayı bile yemiyor, ne yapmalıyım?

Normalde çok sevdiği mamaları ve ödülleri de reddetmesi gerçek iştahsızlık olasılığını artırır. Halsizlik, kusma veya davranış değişikliği de varsa muayeneyi geciktirmemek gerekir.

Kedim mamayı kokluyor ama yemiyor, neden?

Bulantı, ağız ve diş ağrıları, burun tıkanıklığı veya farklı sağlık problemleri bu davranışa neden olabilir. Özellikle tekrar ediyorsa yalnızca mamanın tadını beğenmediğini düşünmemek gerekir.

Kedim sadece yaş mama yiyor, kuru mama yemiyor. Hasta olabilir mi?

Her zaman hastalık anlamına gelmez. Ancak daha önce kuru mama yerken aniden yemeyi bırakması ağız veya diş ağrısı gibi problemlerde görülebilir. Davranış değişikliği yeniyse ağız ve diş muayenesi yararlı olabilir.

Westvet Yaklaşımı

Bizim için içerikteki başlık kadar hastanın kendisi önemlidir. Aynı belirtiyle gelen iki kediye aynı testleri veya aynı tedaviyi otomatik olarak uygulamıyoruz.

Önce klinik muayene, ardından gerçekten gerekli tanısal basamaklar ve elde edilen bulgulara göre hastaya özel bir tedavi planı oluşturuyoruz.

Veteriner Hekim Gökhan Toker
Westvet Hayvan Hastanesi

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Aynı belirti farklı hastalıklarda görülebilir; tanı ve tedavi, hastanın muayene bulgularına göre veteriner hekim tarafından planlanmalıdır.